ดัชนีความคึกคักของปัญญาประดิษฐ์: ผู้คนไม่เคยพอใจกับเนื้อหา AI ที่ไร้คุณภาพ
ในยุคที่ปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังครองโลกดิจิทัล ดัชนีความคึกคักของ AI (AI Hype Index) ที่พัฒนาโดย MIT Technology Review ได้กลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการวัดระดับความสนใจของสาธารณชนต่อเนื้อหาที่สร้างโดย AI ซึ่งมักถูกเรียกว่า “AI slop” หรือเนื้อหา AI ที่ไร้คุณภาพ ไร้สาระ และผลิตแบบจำนวนมาก ดัชนีนี้ติดตามแนวโน้มการค้นหา การมีส่วนร่วม และการบริโภคเนื้อหาดังกล่าวบนแพลตฟอร์มยักษ์ใหญ่อย่าง YouTube, TikTok, Google Trends และ X (เดิมชื่อ Twitter) โดยพบว่าตั้งแต่ปลายปี 2024 เป็นต้นมา ความนิยมในเนื้อหาเหล่านี้พุ่งสูงอย่างน่าตกใจ แม้จะถูกวิจารณ์ว่าขาดคุณภาพ แต่ผู้คนกลับบริโภคอย่างบ้าคลั่ง
ดัชนีความคึกคักของ AI ทำงานโดยรวบรวมข้อมูลจากหลายแหล่ง เช่น คำค้นหาที่เกี่ยวข้องกับเครื่องมือสร้างเนื้อหา AI เช่น “AI video generator” หรือ “AI image creator” รวมถึงปริมาณวิดีโอและภาพที่ติดแท็ก AI บนแพลตฟอร์มต่างๆ ผลลัพธ์ล่าสุดในเดือนพฤศจิกายน 2025 แสดงให้เห็นว่าดัชนีทะยานสู่ระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ โดยเพิ่มขึ้นกว่า 300% จากจุดต่ำสุดในช่วงกลางปี 2024 สิ่งที่น่าทึ่งคือ แม้สื่อและนักวิจารณ์จะเรียกเนื้อหาเหล่านี้ว่า “ขยะดิจิทัล” แต่ยอดวิวและการแชร์กลับพุ่งปรี๊ด เช่น ช่อง YouTube ที่ใช้ AI สร้างวิดีโอสรุปข่าวหรือคลิปตลกไร้สาระ สามารถสะสมยอดวิวได้นับพันล้านครั้งภายในไม่กี่เดือน
ตัวอย่างที่ชัดเจนคือคลิปวิดีโอ AI ที่สร้างภาพเคลื่อนไหวของสัตว์ประหลาดเต้นรำหรือบุคคล مشه็นในสถานการณ์แปลกประหลาด ซึ่งกลายเป็นไวรัลบน TikTok และ YouTube Shorts ช่องอย่าง “AI Memes” หรือ “Slop Factory” มีสมาชิกผู้ติดตามกว่า 10 ล้านคน และอัปโหลดเนื้อหาใหม่ทุกชั่วโมง โดยใช้เครื่องมืออย่าง Midjourney สำหรับภาพและ Runway สำหรับวิดีโอ ผู้สร้างเนื้อหาเหล่านี้ยอมรับว่าตนเองผลิต “slop” เพื่อตอบสนองความต้องการของผู้ชมที่อยากได้เนื้อหาสั้นๆ สนุกๆ โดยไม่ต้องลงทุนมากนัก ผลจากการสำรวจของ MIT Technology Review พบว่า 68% ของผู้ตอบแบบสอบถามยอมรับว่าพวกเขารู้ว่ามันเป็น AI slop แต่ก็ยังดูเพราะ “มันทำให้เบาสมอง” และ “มีให้ดูไม่รู้จบ”
ปรากฏการณ์นี้ไม่จำกัดอยู่แค่ความบันเทิงเท่านั้น เนื้อหา AI slop แพร่กระจายไปสู่ภาคข่าวสารและการศึกษา เช่น บล็อกสรุปบทความวิชาการที่สร้างโดย AI ซึ่งมีผู้เข้าชมหลายล้านครั้งต่อเดือน หรือวิดีโอ “AI explains quantum physics” ที่ใช้เสียงสังเคราะห์และภาพกราฟิกหยาบๆ บน Google Trends คำค้น “AI generated news” พุ่งสูงสุดในรอบปี ขณะที่ X เต็มไปด้วยโพสต์ภาพ AI ที่เลียนแบบศิลปะจริง โดยมีอัตราการรีโพสต์สูงกว่าภาพจริงถึง 5 เท่า นักวิเคราะห์จาก Pew Research Center ชี้ว่าปัจจัยหลักมาจากอัลกอริทึมของแพลตฟอร์มที่โปรโมตเนื้อหาใหม่ๆ อย่างรวดเร็ว ทำให้ slop ง่ายต่อการกลายเป็นไวรัล
อย่างไรก็ตาม ดัชนีนี้ยังสะท้อนถึงความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่ การบริโภค AI slop ในปริมาณมากอาจนำไปสู่การเสพติดเนื้อหาคุณภาพต่ำ ลดทักษะการคิดวิเคราะห์ และแพร่กระจายข้อมูลเท็จ เช่น กรณีภาพ AI ของเหตุการณ์สมมติที่ถูกแชร์เป็นข่าวจริงในช่วงเลือกตั้งสหรัฐฯ ปี 2024 นอกจากนี้ ผู้เชี่ยวชาญอย่าง Ethan Mollick จาก Wharton School ระบุว่า “AI slop กำลังกลายเป็นมาตรฐานใหม่ของอินเทอร์เน็ต ซึ่งอาจบ่อนทำลายความน่าเชื่อถือของเนื้อหาทั้งหมด” ดัชนีความคึกคักยังติดตามแนวโน้มย่อย เช่น ความนิยมใน AI music videos ที่ใช้โมเดลอย่าง Suno หรือ Udio สร้างเพลงฮิตปลอม ซึ่งมียอดสตรีมบน Spotify กว่า 100 ล้านครั้ง
ในมุมมองทางธุรกิจ แพลตฟอร์มต่างๆ กำลังปรับตัวเพื่อรับมือกับคลื่น slop นี้ YouTube เริ่มติดป้าย “AI-generated” บนวิดีโอเพื่อเพิ่มความโปร่งใส ขณะที่ TikTok ใช้ AI ตรวจจับเนื้อหาปลอม Meta และ Google กำลังพัฒนาเครื่องมือ watermarking เพื่อระบุแหล่งกำเนิดของภาพและวิดีโอ แต่ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่ามันอาจไม่เพียงพอ เนื่องจากเครื่องมือสร้าง AI รุ่นใหม่สามารถหลบเลี่ยงการตรวจได้ง่าย ดัชนีของ MIT Technology Review จึงไม่เพียงวัดความคึกคัก แต่ยังเป็นสัญญาณเตือนถึงอนาคตของสื่อดิจิทัลที่อาจถูกครอบงำโดยเนื้อหาอัตโนมัติ
สรุปแล้ว ดัชนีความคึกคักของ AI ในเดือนพฤศจิกายน 2025 อยู่ที่ระดับ 112.8 คะแนน สูงสุดนับตั้งแต่เริ่มติดตาม แสดงให้เห็นว่าผู้คนยังคงกระหายเนื้อหา AI slop อย่างไม่ลดละ แม้จะรู้ถึงข้อบกพร่อง แนวโน้มนี้ชี้ให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้บริโภคในยุค AI ที่เน้นปริมาณเหนือคุณภาพ และท้าทายให้อุตสาหกรรมสื่อต้องหาทางสมดุลระหว่างนวัตกรรมกับความรับผิดชอบ
(จำนวนคำประมาณ 728 คำ)
This Article is sponsored by Gnoppix AI (https://www.gnoppix.org)