บริษัทสตาร์ทอัพด้านปัญญาปัญญาประดิษฐ์ (AI) ของจีนกำลังแซงหน้าสหรัฐอเมริกาในการเข้าตลาดหลักทรัพย์ครั้งใหญ่
ในขณะที่ยักษ์ใหญ่ด้าน AI ในซิลิคอนแวลลีย์อย่าง OpenAI, Anthropic และ xAI ยังคงอยู่ในสถานะเอกชนและเลื่อนการเสนอขายหุ้น IPO ออกไปอย่างไม่มีกำหนด สตาร์ทอัพ AI ชั้นนำของจีนกำลังทะยานเข้าสู่ตลาดสาธารณะด้วยคลื่น IPO ขนาดมหึมา บริษัทเหล่านี้ ได้แก่ DeepSeek, Moonshot AI, Stepfun, Baichuan, MiniMax และ Zhipu AI ซึ่งยื่นคำขอ IPO อย่างเป็นความลับในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา โดยบางแห่งวางแผน上市ในฮ่องกง ขณะที่บางแห่งเล็งตลาดสหรัฐฯ
ตัวอย่างที่โดดเด่นคือ MiniMax ซึ่งยื่นคำขอ上市ในฮ่องกงสต็อกเอ็กซ์เชนจ์ (HKEX) อย่างเป็นความลับเมื่อต้นเดือนตุลาคม โดยบริษัทนี้ก่อตั้งในปี 2565 และรวบรวมเงินทุนกว่า 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐจากนักลงทุนชั้นนำ เช่น Alibaba, Tencent, Hillhouse Capital และ IDG Capital MiniMax พัฒนาโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLM) เช่น Hailuo AI และสองแชทบอทยอดนิยมในจีนอย่าง HaiPai และ Machao AI ซึ่งมีผู้ใช้งานมากกว่า 10 ล้านรายต่อเดือน รายได้ของบริษัทพุ่งสูงถึง 110 ล้านดอลลาร์สหรัฐในช่วงครึ่งปีแรกของปีนี้ เพิ่มขึ้น 800% จากปีก่อนหน้า
Zhipu AI ซึ่งเป็นหนึ่งในสตาร์ทอัพ AI ชั้นนำของจีน วางแผนยื่น IPO ในตลาด Nasdaq ของสหรัฐฯ ภายในสิ้นปีนี้ บริษัทนี้ก่อตั้งโดยอดีตนักวิจัยจาก Microsoft และ Baidu ได้รับเงินทุนรวมกว่า 3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐจาก Alibaba, Tencent, Prosperity7 Ventures และอื่นๆ Zhipu มีพนักงานกว่า 800 คน และโมเดล GLM-4-Plus ได้รับคะแนนสูงใน基准ทดสอบต่างๆ เช่น Arena Hard (อันดับ 5), GPQA (อันดับ 3) และ LiveCodeBench (อันดับ 1 สำหรับโมเดลเปิด) นอกจากนี้ ยังเปิดตัวชิป AI GLM-CMC1 สำหรับตลาดเอ็นเตอร์ไพรส์
Stepfun หรือ Beijing Hypermind Technology ก่อตั้งในปี 2565 โดยอดีตวิศวกร Baidu ได้รับเงินทุนกว่า 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐจาก Tencent, Foxconn, HongShan และอื่นๆ โมเดล Kimi Chat ของบริษัทมีผู้ใช้งานรายวัน 9.4 ล้านราย สูงเป็นอันดับสองในจีน รองจาก Doubao ของ ByteDance Stepfun กำลังยื่น IPO ในตลาด A-share ของจีนแผ่นดินใหญ่
Moonshot AI ก่อตั้งในปี 2566 โดยอดีตพนักงาน Baidu ได้รับเงินทุนกว่า 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐจาก Alibaba, Tencent, Sequoia China และอื่นๆ แชทบอท Kimi มีผู้ใช้งานรายวันกว่า 18 ล้านราย สูงสุดในจีน บริษัทยื่นคำขอ IPO อย่างเป็นความลับในเดือนกันยายน
DeepSeek ก่อตั้งในปี 2566 โดย High-Flyer Capital ได้รับเงินทุนกว่า 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ โมเดล DeepSeek-V3 มีพารามิเตอร์ 671 พันล้านตัว แต่ใช้งานจริงเพียง 37 พันล้านตัว ทำให้ประหยัดต้นทุนการเทรน ด้วย Mixture-of-Experts (MoE) DeepSeek-R1 ทำคะแนนสูงใน基准ทดสอบ เช่น MATH-500 (อันดับ 7), AIME 2024 (อันดับ 9) และ LiveCodeBench (อันดับ 2) บริษัทยื่น IPO อย่างเป็นความลับในเดือนตุลาคม
Baichuan Intelligence ก่อตั้งในปี 2565 ได้รับเงินทุนกว่า 1.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐจาก Tencent, Alibaba, Shunwei และอื่นๆ มีพนักงานกว่า 1,000 คน กำลังพิจารณา IPO ในจีนหรือฮ่องกง
คลื่น IPO นี้เกิดขึ้นท่ามกลางกระแสเงินทุนส่วนบุคคลที่มหาศาล โดยสตาร์ทอัพ AI จีน 7 แห่งรวบรวมเงินทุนรวมกว่า 8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในปีนี้ เพิ่มขึ้นจาก 2.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในปีที่แล้ว นักลงทุนหลัก ได้แก่ Alibaba (ลงทุนใน 4 แห่ง), Tencent (ลงทุนใน 5 แห่ง) และทุนจากตะวันตกอย่าง Nvidia, Microsoft และอดีตผู้บริหาร Google
สาเหตุหลักมาจากความต้องการเงินทุนจำนวนมหาศาลสำหรับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน โดยเฉพาะชิปและศูนย์ข้อมูล ค่าใช้จ่ายในการเทรนโมเดลขนาดใหญ่พุ่งสูงถึง 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อครั้ง รัฐบาลจีนส่งเสริมการ上市เพื่อระดมทุน โดยผ่อนคลายกฎเกณฑ์ IPO ตั้งแต่ปลายปีที่แล้ว ทำให้การอนุมัติเร็วขึ้น
ในทางตรงกันข้าม สหรัฐฯ เผชิญอัตราดอกเบี้ยสูง การประเมินมูลค่าที่สูงลิ่ว (OpenAI มูลค่า 157 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) และการตรวจสอบจากหน่วยงานกำกับดูแล เช่น FTC ส่งผลให้ IPO ล่าช้า Anthropic เลื่อน IPO จากปีนี้ไปปีหน้า xAI ของ Elon Musk ยังไม่มีแผนชัดเจน แม้ Silicon Valley Bank จะล้มละลาย แต่ตลาด IPO สหรัฐฯ ฟื้นตัวแล้ว ด้วยบริษัทอย่าง Rubrik และ Astera Labs ที่上市สำเร็จ
อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่า IPO อาจเผชิญความท้าทายจากความผันผวนของตลาดหุ้น การแข่งขันด้านชิปที่จำกัดจากมาตรการคว่ำบาตรสหรัฐฯ และความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์ แม้สตาร์ทอัพจีนจะมีข้อได้เปรียบด้านบุคลากรและข้อมูลขนาดใหญ่ แต่การเข้าตลาดสาธารณะจะเพิ่มแรงกดดันเรื่องผลประกอบการและการกำกับดูแล
คลื่น IPO นี้สะท้อนการเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์ AI โลก โดยจีนกำลังนำหน้าในด้านการเข้าถึงเงินทุนสาธารณะ ขณะที่สหรัฐฯ ยังคงครองแชมป์ด้านนวัตกรรมโมเดลชั้นนำ
(จำนวนคำประมาณ 720 คำ)
This Article is sponsored by Gnoppix AI (https://www.gnoppix.org)