สมาคมภาพยนตร์อเมริกา (MPA) วิจารณ์โมเดล SeaDance 2.0 ของ ByteDance ว่าเป็นเครื่องจักรที่ออกแบบมาเพื่อการละเมิดลิขสิทธิ์อย่างเป็นระบบ
สมาคมภาพยนตร์อเมริกา (Motion Picture Association หรือ MPA) ซึ่งเป็นตัวแทนของอุตสาหกรรมภาพยนตร์ฮอลลีวูด ได้ออกแถลงการณ์วิพากษ์วิจารณ์โมเดลปัญญาประดิษฐ์ (AI) สำหรับการสร้างวิดีโอชื่อ SeaDance 2.0 ของบริษัท ByteDance ผู้พัฒนาแพลตฟอร์ม TikTok อย่างรุนแรง โดยระบุว่าโมเดลดังกล่าวเป็น “เครื่องจักรที่สร้างขึ้นเพื่อการละเมิดลิขสิทธิ์อย่างเป็นระบบ” (a machine built for systemic infringement) การวิจารณ์นี้เกิดขึ้นท่ามกลางความกังวลที่เพิ่มสูงขึ้นเกี่ยวกับการฝึกอบรมโมเดล AI โดยใช้เนื้อหาลิขสิทธิ์ที่ละเมิดกฎหมาย
พื้นหลังของ SeaDance 2.0
SeaDance 2.0 เป็นโมเดลพื้นฐานสำหรับการสร้างวิดีโอ (open-weights video foundation model) ที่ ByteDance เปิดตัวเมื่อเร็วๆ นี้ โดยโมเดลนี้สามารถสร้างวิดีโอความละเอียดสูง 720p สูงสุด 8 วินาที จากคำสั่งข้อความ (text-to-video) หรือจากภาพนิ่ง (image-to-video) นอกจากนี้ยังรองรับการขยายวิดีโอ (video extension) และการเพิ่มประสิทธิภาพการเคลื่อนไหว (motion enhancement) ทำให้มีความสามารถในการสร้างเนื้อหาวิดีโอที่สมจริงและมีคุณภาพสูง โมเดลนี้ถูกเผยแพร่ภายใต้ใบอนุญาต open-weight ซึ่งหมายความว่าสามารถดาวน์โหลดและใช้งานได้ฟรี โดยมีน้ำหนักโมเดลประมาณ 14 พันล้านพารามิเตอร์
ByteDance อ้างว่า SeaDance 2.0 มีประสิทธิภาพเหนือกว่าโมเดลคู่แข่ง เช่น HunyuanVideo จาก Tencent และ Step-Video จาก Stability AI โดยทำคะแนน VBench สูงถึง 84.5% ซึ่งสูงกว่าโมเดลอื่นๆ ในการทดสอบหลายด้าน เช่น การเคลื่อนไหว คุณภาพภาพ และการปฏิบัติตามคำสั่ง นอกจากนี้ ByteDance ยังเผยแพร่ชุดข้อมูลฝึกอบรม SeaDance-1M ซึ่งประกอบด้วยวิดีโอ 100,000 คลิปความละเอียด 480p ความยาว 4 วินาที เพื่อสนับสนุนการพัฒนาโมเดลเพิ่มเติม
การวิจารณ์จาก MPA
MPA ได้ส่งจดหมายถึงผู้แทนการค้าสหรัฐอเมริกา (US Trade Representative หรือ USTR) เพื่อรวม SeaDance 2.0 เข้าในรายงานประจำปีเกี่ยวกับตลาดที่เป็นปัญหาด้านการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา ในจดหมายดังกล่าว MPA ระบุว่าโมเดลนี้ถูกฝึกอบรมโดยใช้ “สำเนาที่ไม่ได้รับอนุญาตจำนวนมหาศาลของภาพยนตร์จากสมาชิก MPA” ซึ่งเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์โดยตรง MPA เน้นย้ำว่า ByteDance มีประวัติยาวนานในการละเมิดลิขสิทธิ์ โดยก่อนหน้านี้เคยถูกฟ้องร้องจาก Universal Music Group เนื่องจากปัญหาด้านลิขสิทธิ์เพลงบน TikTok
MPA เปรียบเทียบ SeaDance 2.0 กับโมเดลอื่นๆ ของ ByteDance เช่น OmniHuman-1 ซึ่งถูกกล่าวหาว่าฝึกอบรมจากวิดีโอที่ละเมิดลิขสิทธิ์เช่นกัน นอกจากนี้ MPA ยังชี้ให้เห็นถึงชุดข้อมูล SeaDance-1M ว่าอาจมีเนื้อหาที่ละเมิดลิขสิทธิ์ซ่อนอยู่ แม้ ByteDance จะอ้างว่าชุดข้อมูลนี้มาจากแหล่งที่ถูกกฎหมาย เช่น Shutterstock และ Pexels แต่ MPA ไม่เชื่อมั่นในคำกล่าวอ้างดังกล่าว เนื่องจาก ByteDance ไม่เคยเปิดเผยรายละเอียดกระบวนการกรองข้อมูล (data filtering process) อย่างชัดเจน
ความกังวลด้านการละเมิดลิขสิทธิ์ในอุตสาหกรรม AI
การวิจารณ์นี้เป็นส่วนหนึ่งของกระแสต่อต้านที่กว้างขึ้นในอุตสาหกรรมบันเทิง โดย MPA ได้รวม ByteDance เข้าในรายชื่อ “ตลาดที่ไม่เป็นที่พึงประสงค์” (Notorious Markets) ในรายงานของ USTR มาตั้งแต่ปี 2023 โดยอ้างถึงปัญหาการละเมิดลิขสิทธิ์บนแพลตฟอร์ม TikTok และ CapCut ซึ่งเป็นเครื่องมือตัดต่อวิดีโอของ ByteDance ที่มีผู้ใช้กว่า 200 ล้านคนทั่วโลก
MPA เรียกร้องให้รัฐบาลสหรัฐฯ และนานาชาติเพิ่มมาตรการตรวจสอบการฝึกอบรมโมเดล AI เพื่อป้องกันการใช้เนื้อหาละเมิดลิขสิทธิ์ โดยเฉพาะจากบริษัทเทคโนโลยีจีนอย่าง ByteDance ซึ่งถูกมองว่ามีการเข้าถึงข้อมูลละเมิดลิขสิทธิ์จำนวนมากผ่านเครือข่ายทั่วโลก MPA ยังชี้ว่าการเปิดโมเดล open-weight อย่าง SeaDance 2.0 ทำให้เกิดความเสี่ยงสูง เนื่องจากบุคคลทั่วไปสามารถนำไปใช้งานเพื่อสร้างเนื้อหาละเมิดลิขสิทธิ์ได้อย่างง่ายดาย
การตอบสนองจาก ByteDance
จนถึงขณะนี้ ByteDance ยังไม่มีการตอบสนองอย่างเป็นทางการต่อการวิจารณ์จาก MPA อย่างไรก็ตาม ในเอกสารทางเทคนิคของ SeaDance 2.0 ByteDance ยืนยันว่าชุดข้อมูลฝึกอบรมทั้งหมดมาจากแหล่งที่ถูกกฎหมายและได้รับอนุญาต โดยใช้กระบวนการกรองคุณภาพขั้นสูง เช่น การตรวจสอบความปลอดภัย การลบวิดีโอซ้ำ และการจัดหมวดหมู่วิดีโอ ByteDance ยังอ้างว่ามีการปฏิบัติตามกฎหมายลิขสิทธิ์สากล แต่ MPA มองว่านี่เป็นเพียงคำกล่าวอ้างที่ขาดหลักฐานยืนยัน
ผลกระทบต่ออุตสาหกรรม
กรณี SeaDance 2.0 สะท้อนถึงความขัดแย้งที่รุนแรงระหว่างอุตสาหกรรมบันเทิงกับบริษัทเทคโนโลยี AI โดยเฉพาะในยุคที่โมเดล generative AI กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว MPA กังวลว่าหากไม่มีการควบคุม การละเมิดลิขสิทธิ์จะกลายเป็นมาตรฐานในการพัฒนา AI ซึ่งอาจทำลายรายได้ของผู้สร้างเนื้อหาและนักลงทุนในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ ในทางตรงกันข้าม ByteDance และบริษัทเทคโนโลยีอื่นๆ มองว่า open model เป็นเครื่องมือสำคัญในการขับเคลื่อนการวิจัยและนวัตกรรม
การรวม ByteDance เข้าในรายงาน USTR อาจนำไปสู่มาตรการทางการค้าที่เข้มงวดมากขึ้น เช่น การจำกัดการเข้าถึงเทคโนโลยีสหรัฐฯ หรือการสอบสวนเพิ่มเติม ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อการแข่งขันในตลาด AI วิดีโองโลก นอกจากนี้ยังเป็นตัวอย่างของความท้าทายในการบังคับใช้กฎหมายลิขสิทธิ์ข้ามพรมแดน โดยเฉพาะกับบริษัทจากประเทศจีนที่ถูกมองว่าไม่ให้ความสำคัญกับทรัพย์สินทางปัญญาของตะวันตก
(จำนวนคำประมาณ 720 คำ)
This Article is sponsored by Gnoppix AI (https://www.gnoppix.org)