OpenAI, Anthropic และ Google DeepMind ร่วมมือต่อต้านการคัดลอกโมเดลปัญญาประดิษฐ์โดยไม่ได้รับอนุญาตจากบริษัทจีน
ในวันที่ 23 ตุลาคม 2024 ผู้นำจากบริษัทปัญญาประดิษฐ์ชั้นนำของสหรัฐอเมริกา ได้แก่ OpenAI, Anthropic และ Google DeepMind ได้ลงนามในแถลงการณ์ร่วมกัน เพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลสหรัฐฯ สอบสวนการคัดลอกโมเดล AI โดยไม่ได้รับอนุญาตจากบริษัทเทคโนโลยีจีนหลายแห่ง การเคลื่อนไหวนี้นับเป็นการร่วมมือครั้งสำคัญระหว่างยักษ์ใหญ่ด้าน AI ในสหรัฐฯ ซึ่งมุ่งปกป้องทรัพย์สินทางปัญญาและความเป็นผู้นำด้านเทคโนโลยีของชาติ
แถลงการณ์ดังกล่าวถูกส่งถึงคณะกรรมการสำคัญในสหรัฐฯ ได้แก่ คณะกรรมการพาณิชย์วุฒิสภา คณะกรรมการพาณิชย์สภาผู้แทนราษฎร และคณะกรรมการตุลาการวุฒิสภา โดยมีชื่อบุคคลสำคัญ เช่น Sam Altman ผู้ก่อตั้ง OpenAI, Dario Amodei ผู้ก่อตั้ง Anthropic และ Demis Hassabis ผู้ก่อตั้ง Google DeepMind ร่วมลงนาม เนื้อหาหลักของแถลงการณ์ชี้ให้เห็นถึงพฤติกรรมการละเมิดที่ชัดเจนจากบริษัทจีน โดยอ้างอิงหลักฐานจากแหล่งข้อมูลหลุดและผลการทดสอบประสิทธิภาพ
บริษัทจีนที่ถูกกล่าวถึงหลักๆ ได้แก่ DeepSeek, Alibaba (Qwen) และ MiniMax โดย DeepSeek ถูกกล่าวหาว่าคัดลอกโมเดล o1 ของ OpenAI ซึ่งเป็นโมเดลที่ใช้กระบวนการคิดแบบ chain-of-thought (CoT) โดยไม่ได้รับอนุญาต ขณะที่ทีม Qwen ของ Alibaba ถูกกล่าวหาว่าคัดลอกโมเดล Claude 3.5 Sonnet ของ Anthropic และโมเดล Gemini 1.5 Pro/Flash ของ Google DeepMind หลักฐานที่นำเสนอมาจากการสนทนาที่หลุดออกมาบนแพลตฟอร์ม DeepInfra ซึ่งเผยให้เห็นกระบวนการ “distillation” หรือการถ่ายโอนความรู้จากโมเดลต้นแบบโดยตรง โดยไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขการใช้งาน (terms of service) ที่ห้ามการคัดลอกหรือการฝึกโมเดลใหม่จากผลลัพธ์ของโมเดลต้นแบบ
ผู้ลงนามแถลงการณ์ยืนยันว่า การกระทำเหล่านี้ไม่ใช่เพียงการ fine-tune โมเดลตามปกติ แต่เป็นการคัดลอกโดยตรงที่ทำให้โมเดลจีนมีประสิทธิภาพใกล้เคียงกับโมเดลต้นแบบอย่างน่าประหลาดใจ ตัวอย่างเช่น DeepSeek R1 มีคะแนน benchmark สูงใกล้เคียงกับ o1-preview ในด้านคณิตศาสตร์และการเขียนโค้ด ขณะที่ Qwen 2.5-Max และ Qwen 2.5 Turbo แสดงผลงานที่คล้ายคลึงกับ Claude 3.5 Sonnet และ Gemini 1.5 Pro ตามลำดับ การทดสอบเหล่านี้ยืนยันว่ามีการถ่ายโอนน้ำหนักโมเดล (model weights) หรือข้อมูลฝึกอบรมโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย
บริบทของปัญหานี้เกิดขึ้นท่ามกลางการแข่งขันด้าน AI ระหว่างสหรัฐฯ และจีน ซึ่งจีนพยายามเร่งพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อลดช่องว่าง รัฐบาลจีนได้ออกมาตรการสนับสนุน เช่น การอุดหนุนด้านพลังงานไฟฟ้าสำหรับศูนย์ข้อมูล AI และการส่งเสริมการพัฒนาโมเดลขนาดใหญ่ อย่างไรก็ตาม ผู้ลงนามแถลงการณ์มองว่าการคัดลอกดังกล่าวเป็นการขโมยทรัพย์สินทางปัญญาที่คุกคามความมั่นคงทางเศรษฐกิจและความเป็นผู้นำด้านนวัตกรรมของสหรัฐฯ พวกเขายังชี้ว่าการกระทำนี้ละเมิดกฎหมายสหรัฐฯ เช่น Export Administration Regulations (EAR) และ International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) ซึ่งควบคุมการส่งออกเทคโนโลยีที่ละเอียดอ่อน
ในการเรียกร้อง ผู้ลงนามขอให้หน่วยงานรัฐบาล เช่น Bureau of Industry and Security (BIS) ภายใต้กระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ทำหน้าที่สอบสวนและบังคับใช้มาตรการที่จำเป็น นอกจากนี้ ยังขอให้หน่วยงานข่าวกรองประเมินความเสี่ยงด้านความมั่นคงแห่งชาติที่เกิดจากการคัดลอกโมเดลเหล่านี้ การร่วมมือครั้งนี้สะท้อนถึงแนวโน้มที่บริษัท AI สหรัฐฯ กำลังหันมาใช้กลยุทธ์ร่วมกันในการปกป้องผลประโยชน์ แทนที่จะแข่งขันกันเองเพียงฝ่ายเดียว
DeepSeek ซึ่งเพิ่งเปิดตัวโมเดล R1 ได้รับความสนใจอย่างมาก เนื่องจากมีประสิทธิภาพสูงในราคาถูก โดยใช้พารามิเตอร์ 671 พันล้านตัว และขยายได้ถึง 37 ล้านโทเค็น ขณะที่ Qwen 2.5 จาก Alibaba มีขนาดใหญ่ถึง 72 พันล้านพารามิเตอร์ และรองรับหลายภาษา ผู้เชี่ยวชาญจากบริษัทสหรัฐฯ วิเคราะห์ว่าความสามารถเหล่านี้มาจากการ distillation โดยตรงจากโมเดลฝั่งตะวันตก ซึ่งห้ามโดยข้อกำหนดการใช้งาน
MiniMax ซึ่งพัฒนาโมเดล Hailuo AI ก็ถูกกล่าวหาว่ามีพฤติกรรมคล้ายคลึงกัน แม้จะไม่ละเอียดเท่าบริษัทอื่น การเคลื่อนไหวนี้อาจนำไปสู่มาตรการตอบโต้ที่เข้มข้นขึ้น เช่น การจำกัดการเข้าถึง API ของโมเดลสหรัฐฯ สำหรับผู้ใช้จีน หรือการขึ้นบัญชีดำบริษัทที่ละเมิด นอกจากนี้ ยังอาจกระตุ้นให้เกิดกฎระเบียบใหม่เกี่ยวกับการใช้งานโมเดล AI ทั่วโลก
โดยรวมแล้ว แถลงการณ์นี้เป็นสัญญาณชัดเจนว่ายักษ์ใหญ่ AI สหรัฐฯ จะไม่ยอมให้การคัดลอกแบบนี้เกิดขึ้นอีก การร่วมมือระหว่าง OpenAI, Anthropic และ Google DeepMind ถือเป็นจุดเปลี่ยนที่อาจกำหนดทิศทางของอุตสาหกรรม AI ในอนาคต โดยมุ่งเน้นการปกป้องนวัตกรรมและความมั่นคงทางเทคโนโลยีของสหรัฐอเมริกา
(จำนวนคำ: 728)
This Article is sponsored by Gnoppix AI (https://www.gnoppix.org)