ซอฟต์แบงก์ ลดขนาดสินเชื่อที่สนับสนุนโดย OpenAI จาก 10 พันล้านดอลลาร์เหลือ 6 พันล้านดอลลาร์ หลังผู้ให้กู้กังวลมูลค่าบริษัท AI ส่วนตัว
ซอฟต์แบงก์ กรุ๊ป คอร์ปอเรชั่น (SoftBank Group Corp.) บริษัทเทคโนโลยีและการลงทุนยักษ์ใหญ่นอกตลาดหลักของญี่ปุ่น ได้ตัดสินใจลดขนาดสินเชื่อที่สนับสนุนโดยหุ้นใน OpenAI บริษัทปัญญาประดิษฐ์ (AI) ชั้นนำ จากเดิม 10 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เหลือเพียง 6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ตามรายงานจากแหล่งข่าวที่ใกล้ชิดกับเรื่องนี้ ข่าวนี้สะท้อนถึงความกังวลที่เพิ่มขึ้นของสถาบันการเงินต่อมูลค่าที่สูงลิ่วของบริษัท AI ที่ยังไม่เข้าตลาดหุ้น
การตัดสินใจดังกล่าวเกิดขึ้นท่ามกลางกระแสความไม่แน่นอนในตลาดการลงทุน AI ซึ่งก่อนหน้านี้ SoftBank ได้วางแผนจัดตั้งสินเชื่อจำนวนมหาศาลนี้เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการขยายการลงทุน โดยสินเชื่อดังกล่าวจะใช้หุ้นของ SoftBank ใน OpenAI ซึ่งเป็นบริษัทผู้พัฒนา ChatGPT เป็นหลักประกัน อย่างไรก็ตาม ผู้ให้กู้หลายรายซึ่งรวมถึงธนาคารชั้นนำจากสหรัฐอเมริกาและยุโรป ได้แสดงความลังเลในการเข้าร่วม เนื่องจากมองว่ามูลค่าปัจจุบันของบริษัท AI ส่วนตัวนั้นสูงเกินจริงและมีความเสี่ยงสูง
ตามข้อมูลจาก Bloomberg ซึ่งเป็นแหล่งข่าวหลักของรายงานนี้ SoftBank ได้เจรจากับผู้ให้กู้หลายรายตั้งแต่ช่วงฤดูร้อนปีนี้ โดยเริ่มต้นจากขนาดสินเชื่อ 10 พันล้านดอลลาร์ แต่ต้องลดลงหลายครั้งก่อนจะตกลงที่ระดับ 6 พันล้านดอลลาร์ สินเชื่อนี้มีโครงสร้างแบบ “subscription facility” ซึ่งหมายถึงการให้กู้แบบยืดหยุ่นที่ SoftBank สามารถเรียกใช้ได้ตามต้องการ โดยมีอัตราดอกเบี้ยผันผวนตามอัตราดอกเบี้ยระหว่างธนาคาร (เช่น SOFR) บวกส่วนต่างที่กำหนดไว้ประมาณ 1.5% ถึง 2.5% ขึ้นอยู่กับขนาดการกู้ยืม
เหตุผลหลักที่ผู้ให้กู้ถอนตัวหรือลดขนาดการมีส่วนร่วมมาจากความกังวลเกี่ยวกับการประเมินมูลค่าของบริษัท AI ที่ยังไม่จดทะเบียนในตลาดหุ้น (private valuations) ในช่วงที่ผ่านมา มูลค่าของ OpenAI ถูกประเมินสูงถึง 150 พันล้านดอลลาร์ จากการเจรจาลงทุนล่าสุดในเดือนตุลาคม ขณะที่บริษัท AI อื่นๆ เช่น Anthropic และ xAI ก็มีมูลค่าพุ่งสูงเช่นกัน อย่างไรก็ตาม ตลาดเริ่มแสดงสัญญาณเย็นตัวลง หลังจากที่นักลงทุนเริ่มตั้งคำถามถึงความยั่งยืนของการเติบโตแบบพุ่งทะยาน โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาถึงต้นทุนการดำเนินงานที่สูงและกำไรที่ยังไม่ชัดเจน
Masayoshi Son ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ SoftBank ผู้ซึ่งมีชื่อเสียงในฐานะนักลงทุน visionary ได้ผลักดันแผนการนี้อย่างหนัก โดยมองว่า AI คือ “อุตสาหกรรมสุดท้ายที่ยิ่งใหญ่” (the last industrial revolution) Son หวังใช้สินเชื่อนี้เพื่อเพิ่มการถือครองหุ้นใน OpenAI ให้มากขึ้น จากปัจจุบันที่ SoftBank ถือหุ้นทางอ้อมผ่านกองทุน Vision Fund และการลงทุนโดยตรง นอกจากนี้ SoftBank ยังมีแผนขยายการลงทุนใน AI ผ่าน Arm Holdings ซึ่งเป็นบริษัทชิปที่ SoftBank ถือหุ้นใหญ่ และกำลังเจรจาลงทุนในบริษัท AI อื่นๆ
การลดขนาดสินเชื่อนี้ไม่ใช่ครั้งแรกที่ SoftBank ต้องปรับแผน ในปีที่ผ่านมา SoftBank ต้องยกเลิกแผน IPO ของ Arm Holdings ชั่วคราวเนื่องจากสภาวะตลาดไม่เอื้ออำนวย และล่าสุดบริษัทได้ประกาศเลื่อนแผนควบรวมกิจการกับ Sprint ในอดีต แต่สำหรับดีล OpenAI นี้ การลดลงเหลือ 6 พันล้านดอลลาร์ยังถือว่าสำเร็จ โดย SoftBank สามารถดึงดูดผู้ให้กู้หลักได้แก่ธนาคารอย่าง Mizuho Financial Group, State Street และผู้เล่นอื่นๆ ในตลาดสินเชื่อส่วนบุคคล
ผลกระทบจากการตัดสินใจนี้ชี้ให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงในทัศนคติของตลาดการเงินต่อ AI จากความกระตือรือร้นในปี 2023 ที่นักลงทุนเทเงินมหาศาลสู่ startup AI สู่ความระมัดระวังมากขึ้นในปี 2024 ผู้ให้กู้เริ่มเรียกร้องหลักประกันที่แข็งแกร่งยิ่งขึ้นและอัตราดอกเบี้ยที่สูงกว่าเดิม เพื่อชดเชยความเสี่ยงจาก volatility ในมูลค่าหุ้น private นอกจากนี้ ยังมีปัจจัยภายนอก เช่น การขึ้นดอกเบี้ยของธนาคารกลางสหรัฐ (Fed) และความไม่แน่นอนทาง geopolitics ที่ทำให้ liquidity ในตลาดสินเชื่อหดตัว
สำหรับ OpenAI บริษัทนี้กำลังเผชิญแรงกดดันจากหลายด้าน รวมถึงการสอบสวนจากหน่วยงานกำกับดูแลในสหรัฐฯ เรื่องความปลอดภัยของ AI และการแข่งขันที่รุนแรงจาก Google, Meta และ Microsoft ซึ่งเป็นพันธมิตรหลัก Sam Altman CEO ของ OpenAI ยังคงมุ่งมั่นขยายธุรกิจ โดยล่าสุดเปิดตัวโมเดลใหม่ๆ แต่การพึ่งพาการลงทุนจาก SoftBank ยังคงเป็นหัวใจสำคัญ
ในภาพรวม การลดขนาดสินเชื่อของ SoftBank แสดงถึงจุดเปลี่ยนในวงการ AI ที่นักลงทุนสถาบันเริ่มใช้เกณฑ์การประเมินที่เข้มงวดยิ่งขึ้น แทนที่จะไล่ตาม hype SoftBank ยังคงยืนยันว่าจะเดินหน้าลงทุนใน AI ต่อไป โดย Son ประกาศว่าจะทุ่มงบ 100 ล้านล้านดอลลาร์ในเทคโนโลยี AI ภายในสิ้นทศวรรษนี้ อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จของแผนนี้จะขึ้นอยู่กับความสามารถในการโน้มน้าวผู้ให้กู้และตลาดให้เชื่อมั่นในศักยภาพระยะยาวของ AI
(จำนวนคำประมาณ 720 คำ)
This Article is sponsored by Gnoppix AI (https://www.gnoppix.org)